Jak powstał świat?

Mity o stworzeniu świata obecne są w każdej kulturze i Chiny nie są tutaj wyjątkiem. Opowieści na ten temat można znaleźć w wielu wczesnych chińskich tekstach, ale to sobie zostawmy i przejdźmy do mitów.

Jeden z najpopularniejszych mówi że Pangu盤古 (pierwsze żywe stworzenie, ale o nim jeszcze przyjdzie mi się rozpisać) rozdziela Hundun 混沌 „pierwotny chaos ” na Niebo i Ziemię. Żaden ze starożytnych, klasycznych, tekstów nie mówi o Pangu, o którym wspomina dopiero się w trzecim wieku naszej ery. I mówi mniej więcej tak:

Niebo i ziemia były ze sobą nierozerwalnie związane jak kurze jajko, w którym narodził się Pangu. Po 18000 lat ta prymitywna masa się rozdzieliła, to co było jasne i lekkie stworzyło Niebo, a co ciemne i ciężkie Ziemię. Przez kolejnych 18000 lat Niebo i Ziemia powiększały się o 10 stóp a Pangu, stojący pomiędzy nimi, rósł również o 10 stóp. Tak oto rozdzieliły się Niebo i Ziemia na 9 milionów li (mniej więcej 46 tysięcy kilometrów.

Kosmogonia

Pochodzące z czwartego wieku naszej ery Tao te ching sugeruje mniej mityczny początek świata.  Mniej więcej tak:
‘Było coś bezkształtnego, a zarazem kompletnego, narodzonego przed Niebem i Ziemią. Cichego, niokreślnego, stało samotnie i niezmiennie. Możemy uważać je za matkę Nieba i Ziemi. Nie znając jego nazwy nazwę je ‘Drogą’.
‘Droga’ dała początek Jedności, a ona z kolei Dualności, z niej narodziła się Troistość z której wywodzą się niezliczone stworzenia. To one noszą na plecach yin a w brzuchach mają yang. To one neutralizują opary i tworzą w ten sposób harmonię.’

W przyszłości Taoiści zaczęli interpretować to jako powstanie Wuji, Taji oraz ying i yang.

W pierwszym wieku naszej ery Zhang Heng tak oto opisuje początki Nieba i Ziemi:

Przed Wielką Podstawą (Taisu 太素) istniała ciemna klarowność oraz tajemniczy bezruch, ciemny i czarny. Nie było żadnych obrazów. Wewnątrz była pustka, a na zewnątrz nie było nic. Stan ten utrzymywał się przez wiele wieków. Nazywano to mrokiem (mingxing 溟涬).  Był to początek Dao. Gdy powstał pień Dao uformowały się stworzenia oraz kształty. Wtedy właśni qi (wkrótce) się rozdzieliło, podobnie twarde i miękkie, oraz czyste i zanieczyszczone. Niebo utworzyło się na zewnątrz a ziemia przyjęła pozycję w środku. Niebo przyjęło kształt Yang, było więc okrągłe oraz pozostawało w ruchu. Ziemia przyjęła kształt Yun była więc płaska i nieruchoma. Poprzez ruch powstała akcja, poprzez spokój powstało połączenie i przemiana. Poprzez łączenie powstało naworzenie  i wszystko się narodziło. Nazywa się to Wielkim Początkiem (Taiyuan 太元). Było owocem Dao.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.